38’in Karekökü Nedir? Bir Akşam Defterime Yazdığım Küçük Ama Büyük Keşif
Kayseri’de yaşadığım küçük evimin penceresinden Erciyes Dağı’na baktığım bir akşamdı. Kış kendini iyice hissettirmeye başlamıştı. Sokak lambalarının sarı ışıkları kaldırıma vuruyor, dışarıdaki soğuk hava camın üzerinde ince bir buğu oluşturuyordu. O akşam her zamanki gibi günlüğümü açtım. Ben 25 yaşındayım ve yıllardır yaşadığım her duyguyu, her kırgınlığı, her küçük mutluluğu defterlerime yazıyorum.
Bazen insanlar günlük tutmanın sadece güzel anıları saklamak olduğunu düşünür. Oysa benim için günlükler, içimde taşıdığım yükleri bıraktığım yerler oldu. Mutluluğumu da oraya yazdım, hayal kırıklıklarımı da. Özellikle kendime kızdığım, başarısız hissettiğim zamanlarda sayfalarım bana sessiz bir arkadaş gibi eşlik etti.
O akşam elimde eski bir matematik kitabı vardı. Kitabı karıştırırken bir soru gözüme çarptı:
“38’in karekökü nedir?”
Basit bir matematik sorusu gibi görünüyordu ama o an benim için sadece bir sayı değildi. Bir anda geçmişte yaşadığım birçok şeyi hatırlattı. Çünkü bazen en sıradan görünen şeyler, insanın içinde hiç beklemediği duyguları ortaya çıkarabiliyor.
Bir Sayının Ardındaki Duygular
Matematikle aram her zaman mükemmel olmadı. Çocukken bazı soruları çözemediğimde kendimi yetersiz hissederdim. Sanki bir sorunun cevabını bulamamak, benim başarısız olduğumu gösterirmiş gibi gelirdi. Bu düşünce yıllarca içimde kaldı.
O gece 38’in karekökünü düşünürken aslında sadece matematik çözmüyordum. Kendime dair eski korkularımla da yüzleşiyordum.
Defterime şu cümleyi yazdım:
“Bazen bir cevabı bulmak için önce kendine inanman gerekiyor.”
38’in karekökü tam sayı değildir. Çünkü hiçbir sayının kendisiyle çarpımı tam olarak 38 etmez. Kareköklü olarak ifade edildiğinde cevap √38 şeklindedir. Yaklaşık değeri ise 6,16 civarındadır.
Bu bilgiyi öğrendiğimde garip bir heyecan hissettim. Çünkü yıllar önce gözümde büyüttüğüm matematik sorularından biri aslında sandığım kadar korkutucu değildi. Sadece biraz sabır, biraz merak ve biraz da cesaret gerekiyordu.
Geçmişteki Kendimle Karşılaştığım Gün
Birkaç yıl önce, lise dönemimde matematik sınavlarından sonra eve geldiğim günleri hatırlıyorum. Çantamı odanın köşesine bırakır, moralim bozuk bir şekilde yatağıma otururdum. Bazı arkadaşlarım soruları kolayca çözerken ben bazen aynı sorunun karşısında uzun süre kalırdım.
O zamanlar büyük bir hayal kırıklığı yaşardım.
Kendime sık sık “Ben bunu yapamıyorum” derdim.
Şimdi geriye dönüp baktığımda en büyük hatamın bir soruyu çözememeyi kendimle ilgili bir eksiklik olarak görmem olduğunu fark ediyorum. Oysa hayat da matematik gibi değil mi? Bazı problemler hemen çözülmüyor. Bazıları için tekrar denemek gerekiyor.
38’in karekökünü öğrenirken aklımdan geçen şey tam olarak buydu. Bir sayı bile bana sabırlı olmayı hatırlatmıştı.
Kayseri’de Sessiz Bir Akşam ve Küçük Bir Farkındalık
O gece çayımı alıp tekrar masama oturdum. Dışarıda Kayseri’nin sessizliği vardı. Arada bir sokaktan geçen arabaların sesi duyuluyordu. Masamda açık duran defterim, kalemim ve matematik kitabım bana geçmişle bugün arasında küçük bir köprü kurmuş gibiydi.
Günlüğümde 38’in karekökü hakkında yazmaya başladım.
“Bir sayının kökünü bulmak, aslında onun derinine inmektir. İnsan da biraz böyle değil mi? Dışarıdan görünen tarafımızın altında birçok duygu, birçok hikâye saklı.”
Bu cümleyi yazarken içimde bir huzur oluştu. Çünkü hayatımda çözemediğim birçok şey olduğunu düşündüm. Bazı hayallerim gerçekleşmedi. Bazı insanlardan beklediğim değeri göremedim. Bazı zamanlar kendimi yalnız hissettim.
Ama bütün bunlara rağmen hâlâ buradaydım.
Hâlâ yeni şeyler öğreniyordum.
Hâlâ küçük bir sorudan bile kendime anlam çıkarabiliyordum.
38’in Karekökü Neden Özel Hissettirdi?
Bunu da Okuyun: İran'ın para dili nedir ?
Aslında 38’in karekökü matematik açısından oldukça basit bir konudur. Bir sayının hangi değerin karesi olduğunu anlamaya çalışırız. Ancak benim için o gece bu konu çok daha farklı bir anlam taşıdı.
Çünkü hayatımın bazı dönemlerinde ben de kendimi tam olarak bulamamış bir sayı gibiydim. Nerede olduğumu, ne yapmak istediğimi, hangi yöne ilerlemem gerektiğini bilmiyordum.
Bazen çevremdeki insanların hayatlarına bakıp üzülüyordum. Arkadaşlarımın başarılarını gördüğümde içimde küçük bir kıskançlık değil ama “Ben ne zaman kendi yolumu bulacağım?” sorusu oluşuyordu.
Bu sorunun cevabını hemen bulamadım.
Belki hâlâ tamamen bulmuş değilim.
Ama artık biliyorum ki her şeyin bir zamanı var.
Nasıl ki √38 yaklaşık olarak 6,16 değerine ulaşıyorsa, insan da kendi yolculuğunda küçük adımlarla ilerliyor. Belki sonuç hemen ortaya çıkmıyor ama süreç insanı değiştiriyor.
Günlüğümde Kalan Bir Matematik Hikâyesi
Ertesi sabah uyandığımda ilk işim yine günlüğümü açmak oldu. Yazdıklarımı tekrar okudum. Bir gece önceki duygularım hâlâ çok canlıydı.
Bir yandan şaşırmıştım. Çünkü küçük bir matematik sorusunun bende bu kadar büyük düşünceler oluşturacağını hiç tahmin etmezdim.
Bir yandan da mutluydum. Çünkü kendime uzun zamandır söylemediğim bir şeyi söylemiştim:
“Her şeyi hemen bilmek zorunda değilsin.”
Bu cümle benim için çok değerliydi.
Hayatta bazen cevabını bilmediğimiz sorular oluyor. Geleceğimiz, ilişkilerimiz, hayallerimiz ve seçimlerimiz hakkında birçok belirsizlik yaşayabiliyoruz. O anlarda kendimizi başarısız sanabiliyoruz.
Ama belki de yapmamız gereken şey, kendimize biraz zaman vermek.
Bir sayının karekökünü bulmak için nasıl dikkat ve sabır gerekiyorsa, kendi hayatımızı anlamak için de aynı sabır gerekiyor.
Bir Sorunun Bana Öğrettiği Umut
O günden sonra matematik sorularına bakışım biraz değişti. Artık sadece doğru cevabı bulmaya çalışmıyorum. Sorunun bana ne öğretebileceğini de düşünüyorum.
38’in karekökü nedir?
Cevap: √38’dir ve yaklaşık olarak 6,16’dır.
Ama benim için bu sorunun başka bir cevabı daha var.
Bu soru bana sabırlı olmayı öğretti.
Kendime daha anlayışlı davranmayı öğretti.
Bazen küçük bir adımın bile büyük bir değişimin başlangıcı olabileceğini gösterdi.
Hayatımda hâlâ çözmem gereken birçok soru var. Hâlâ bazen endişeleniyorum, bazen korkuyorum, bazen geleceği düşündüğümde içimde belirsizlik oluşuyor.
Ama artık biliyorum ki her sorunun hemen cevabı bulunmak zorunda değil.
Bazı cevaplar zamanla ortaya çıkar.
Küçük Bir Sayının Büyük Hatırlatması
Bugün hâlâ günlük tutmaya devam ediyorum. Bazen eski defterlerimi açıp geçmişte yazdıklarımı okuyorum. Bazı sayfalarda üzülen bir genç görüyorum, bazı sayfalarda umutla dolu bir insan.
Hepsinin ortak noktası ise aynı:
Devam etmek.
38’in karekökü benim hayatımdaki büyük olaylardan biri değildi belki. Bir sınav sonucu, büyük bir başarı ya da unutulmaz bir an değildi. Sadece bir akşam karşıma çıkan küçük bir matematik sorusuydu.
Ama bazen hayatın en değerli dersleri en küçük anların içinde saklanıyor.
O gece öğrendiğim şey sadece bir sayının karekökü değildi.
Kendime karşı daha sabırlı olmayı öğrendim.
Kendimi başkalarıyla kıyaslamak yerine kendi yoluma bakmayı öğrendim.
Ve en önemlisi, cevabı hemen bulunmayan şeylerden korkmamayı öğrendim.
Çünkü hayat da tıpkı 38’in karekökü gibi.
Bazen sonucunu görmek için biraz beklemek gerekir.
Bazen yaklaşık değerlerle ilerleriz.
Ama sonunda her zaman bize ait bir yol buluruz.